Kalın Bağırsak Kanserine Bağlı Bağırsak Düğümlenmesi (İleus)

Kalın bağırsak kanseri uzun erimde öldürücü bir hastalık olmasının yanı sıra, bazen de yol açtığı acil durumlarla hastanın hayatını tehdit edebilir. Bunlardan birisi halk arasında bağırsak tıkanmasıdır.

Halk arasında bağırsak düğümlenmesi olarak bilinse de ortada bir düğümlenme durumu yoktur, bilakis bağırsak içerisinde büyüyen kanser dokusu gaitanın ilerlemesine engel olmaktadır.

Kimler Etkilenir?

Bu rahatsızlıkla yüzleşen hastaların bazılarında kalın bağırsak kanseri daha önceden bilinse de önemli bir bölümünde hasta kalın bağırsak kanseri tanısı almamıştır ve karşılaşılan durum hasta için yıkıcı ve kötü bir sürprizdir.

Nasıl Gelişir?

Bilindiği gibi ağızdan makata kadar sindirim sistemi uzun bir boruya benzer. Bu boruya benzeyen sistemde kalın bağırsağın içerisinde oluşan tümör dokusu belirli bir büyüklüğe ulaşınca gaitanın ilerlemesine engel olur.

Gelişim Süreci

1. Tümör büyümesi: Kanser dokusu bağırsak lümenini daraltır
2. Kısmi tıkanma: Gaita geçişi zorlaşır
3. Tam tıkanma: Gaita ve gaz geçişi tamamen durur
4. Bağırsak genişlemesi: Tıkanan bölgenin üstü genişler
5. Sistemik etkiler: Bulantı, kusma ve dehidratasyon

Belirtiler

Bağırsak tıkanıklığında hasta büyük abdeste çıkamaz, bazı durumlarda gaz bile çıkaramaz. Tümör dokusunu aşamayan gaita ve gaz bağırsağın genişlemesine ve sonrasında da karnın ciddi bir şekilde şişmesine neden olur. Nihayetinde hastanın bulantı ve kusmaları başlar.

Ana Semptomlar

• Büyük abdeste çıkamama
• Gaz çıkaramama
• Karın şişkinliği
• Şiddetli karın ağrısı
• Bulantı ve kusma
• Karında kramplar

Acil Tedavi Yaklaşımı

Bağırsak tıkanması iyi yönetilmesi gereken bir durumdur. Hastanın muhakkak hastaneye yatırılması gerekir.

İlk Müdahaleler

• Hastane yatışı: Sürekli monitörizasyon gereklidir
• Sıvı replasmanı: Sıvı kaybı ön planda olduğu için hastanın vücut fonksiyonlarını, özellikle böbrek işleyişini korumak amacıyla damardan sıvı verilir
• Ağızdan alımın kesilmesi: Gıda ve sıvı alımı durdurulur
• Nazogastrik sonda: Bağırsağı rahatlatacak şekilde burundan bir hortum takılır
• Semptom kontrolü: Hastanın kusma ve benzeri şikayetlerinin azaltılması amaçlanır

İleri Tedavi Seçenekleri

Bu yaklaşımdan yarar görmeyen hastalarda tıkanıklığı ortadan kaldıracak bir müdahale muhakkak gereklidir. Bunun 2 yöntemi vardır: stent ve ameliyat.

1. Stent Uygulaması

Kalın bağırsak tıkanıklığında kullanılan bir stent aslında tellerden oluşmuş genişleyebilen bir borudur. Aynen kalp damarlarında uygulanan stentlere benzer, ancak tabii ki çok daha büyük boyutludur.

Stent Prosedürü

• Uygulama yöntemi: Kolonoskopi ile makattan girilerek stent tümörün içerisinden gaitanın rahat akacağı şekilde yerleştirilir
• Başarı oranı: Stentin başarılı bir şekilde yerleştirilme olasılığı %80 civarındadır
• Avantajları: Minimal invaziv, hızlı iyileşme
• Dezavantajları: Stentlerin tümörü yayma olasılığı vardır

Stent Uygunluğu

Stentlerin tümörü yayma olasılığı vardır ve bu nedenle tümör çok yaygın değilse kullanımı uygun olmayabilir.

2. Cerrahi Tedavi

Hastalık uzak organlara sıçramamış ise ve hastanın genel durumu elveriyorsa cerrahi daha uygun bir seçenek olabilir.

Acil Cerrahi Özellikleri

• Risk durumu: Bu cerrahi acil koşullarda uygulandığı için hazırlık yapılan kanser ameliyatlarına göre daha risklidir
• Teknik farklılıklar: Acil koşullar nedeniyle teknik olarak farklılıklar gösterir
• Ameliyat sırasında karar: Tümörün çıkartılıp çıkarılamayacağına ve hastanın bağırsağının karın duvarına getirilerek torba işlemi uygulanıp uygulanmayacağına ameliyat sırasında karar verilir

Cerrahi Seçenekleri

• Primer rezeksiyon: Tümörün çıkarılması ve bağırsak uçlarının birleştirilmesi
• Stoma açılması: Bağırsağın karın duvarına getirilmesi (geçici veya kalıcı)
• Bypass işlemi: Tıkanan bölgenin atlanması

Tedavi Seçimi Kriterleri

Tedavi seçimi aşağıdaki faktörlere bağlıdır:

• Hastanın genel durumu
• Tümörün yaygınlığı
• Uzak metastaz varlığı
• Tıkanıklığın derecesi
• Hastanın yaşı ve ek hastalıkları
• Acil müdahale ihtiyacı

Prognoz ve Takip

Bağırsak tıkanması gelişen hastalarda prognoz, altta yatan kanserin evresi ve hastanın genel durumuna bağlıdır. Erken müdahale hayat kurtarıcıdır.

Önleme

Bağırsak tıkanmasını önlemenin en etkili yolu kalın bağırsak kanserinin erken tanı ve tedavisidir:

• Düzenli tarama: 50 yaş üzeri kolonoskopi
• Erken belirtilere dikkat: Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik
• Risk faktörlerini azaltma: Sağlıklı yaşam tarzı
• Aile öyküsü olanlar: Daha erken ve sık tarama

Sonuç

Kalın bağırsak kanserine bağlı bağırsak düğümlenmesi (ileus) hayatı tehdit eden acil bir durumdur. Erken tanı ve uygun tedavi yaklaşımı ile başarılı sonuçlar elde edilebilir. Stent uygulaması ve cerrahi tedavi seçenekleri hastanın durumuna göre değerlendirilmelidir.

Kalın bağırsak kanseri ve komplikasyonları hakkında detaylı bilgi almak için randevu alabilirsiniz .